نشانه‌شناسی اعتماد در فضای سایبر

خدماتی که در فضای سایبر به کاربران ارائه می‌شود، گوناگون هستند؛ این گوناگونی، وضعیت‌های متفاوتی را در چگونگی  اعتماد کاربران ایجاد می‌کند. کاربرانی که با بانکداری یا تجارت الکترونیکی سروکار دارند، در اعتماد خود به سازوکارهای ارتباطی و تعاملی فضای سایبر دقت و تأمل بیشتری روا می‌دارند. در تراکنش‌های «برخط» کاربران نه تنها در معرض ریسک‌های مالی قرار می‌گیرند، بلکه انبوهی از اطلاعات شخصی و واقعی آن‌ها نیز قابلیت انتقال به دیگران پیدا می‌کند. اطلاعاتی که می‌تواند برای دیگران ارزش مالی فراوان داشته، و به همان نسبت، کاربران را با خطر افشا مواجه سازد و در بدترین حالت، سلاح قدرتمندی علیه آن‌ها باشد. بدین‌سان با رشد تعامل در فضای سایبر، به ویژه کنش‌هایی که مستلزم انتقال اطلاعات مهم شخصی است، اهمیت اعتماد در تراکنش‌های آنلاین را آشکارتر می‌شود. به گونه‌ای که نبودن اعتماد، یکی از بزرگ‌ترین موانع دادوستدهای آنلاین قلمداد شده است.نشانه شناسی

به لحاظ مفهومی،« اعتماد» مبتنی بر ذهنیت افراد درباره احتمال و انتظار و وقوع کنشی از سوی دیگران است(قابلیت پیش‌بینی رفتار). این ذهنیت، می‌توان تابع متغیرهای گوناگونی، از جمله زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی، قومی، مذهبی، و ویژگی‌های شخصیتی باشد.  اعتماد، رفتاری است که بازتاب‌دهنده موضع کاربران درباره روابط اجتماعی و تعامل در فضای سایت‌های شبکه اجتماعی است؛ این رفتار، تحت تأثیر  ویژگی‌های شخصیتی مانند وظیفه‌شناسی، توافق پذیری، برونگرایی،، گرایش به اعتماد، اراده اعتماد، باورهای اعتماد، رفتار مبتنی بر اعتماد و نیز عوامل محیطی اعتماد مؤثر است.

دیدگاه کاربران درباره اعتماد در فضای سایبر، یکی از راه‌هایی مطالعه‌ی پدیده اعتماد است. تلاش‌های در خور توجهی در این باره انجام گرفته است. اگر چه همه‌ی این بررسی‌ها، یافته‌های ارزشمندی را در اختیار تصمیم‌سازان،  تصمیم‌گیران، و مدیران قرار داده‌اند، اما تلاش  و جست‌وجوی برای نگاهی نو و متفاوت به این پدیده، ارزش و اهمیت ویژه‌ای دارد. در تکاپوی بررسی راه‌های دیگر برای مطالعه‌ی اعتماد در فضای سایبر، به نظر می‌رسد روش «نشانه‌شناسی» (semiotics) می‌تواند افق نوینی را پیش روی بگشاید.

نشانه شناسی، علم بررسی کار کرد اجتماعی نشانه و مطالعه‌ی رفتار مبتنی بر نشانه است . انسان‌ها در زندگی اجتماعی خود به طور مداوم در حال نشانه‌سازی برای انتقال پیام خود به دیگران هستند. نشانه‌شناسی، دانش بررسی سازوکارهایی است که در سیستم‌های نشانه‌ای، معنا را تولید و دریافت می‌کنند. ویژگی رسانه‌های دوران کنونی، برای درک پیام  از حواس پنج‌گانه استفاده می‌شود و معنای نهفته در پیام داری لایه‌های گوناگونی است. به کمک نشانه‌شناسی می‌توان پیام را رمزگشایی و معنای آن را دریافت.

(پژوهشی پیرامون این موضوع در دست انجام است)